Hayvan Çiftliği / Animal Farm
İktidar, insan ve toplum üzerine bir alegori…
Yaz mevsiminin sinema salonlarını doldurması gerekirken bizde tam tersi olur, boşalır. Halbuki bir büyük şehirde, deniz olsa bile plaja gitmek zordur ama sinema salonunda serin serin iki saat geçirip güzel bir film izlemek kolaydır. Ama nedense yapılmaz. İşte bu mevsimin çoraklığı içinde eğer Odysseus ve gişede fırtınalar koparan Örümcek Adamı da gördünüz ya da bu tür filmlerden hoşlanmıyorsanız, Hayvan Çiftliği tam da size göre!
Stalin eleştirisiydi
İngiliz yazar George Orwell’in 1945’de Sovyet Devrimi sonrası Stalin yönetimini eleştirmek için yazdığı politik alegori hikayesi, ne yazık ki önemini ve tazeliğini hiç kaybetmiyor. Orwell, gücü ve yönetimi ele geçirenlerin diğerleri üzerinde nasıl üstünlük kurabildiğini ve onları kandırıp kendi çıkarlarını gözeterek yönetebildiğini hayvanlar aleminden tiplemelere göndermeler yaparak anlatıyor.
Hayvan Çiftliği’ndeki domuzlar, At, koyunlar, köpekler hepsi birer insan karakteri aslında. Orwell’in koyunları, insanların itaat, propaganda ve sorgulama eksikliğini yansıtıyor. Bizim de dilimizdeki koyun gibi benzetmesi buradan kaynaklanmaz mı?
Ya domuzlar? Domuzlar, gücü ele geçirince ayrıcalıklı hale gelen yöneticileri temsil ederken aslında bugün için de geçerli ama Orwell kitabında Stalin dönemindeki iktidarı kendi çıkarları için kullanan yöneticileri anlatıyor. At, hikayede beni en çok etkileyen ve sonu itibariyle üzen karakteri, iyi niyetli, çalışkan ama fazla düşünmeden, sorgulamadan sömürülen emekçi kesimi temsil ediyor. Koyunlar tekrar edilen sloganlarla yönlendirilen geniş kitleler, köpekler ise gücü korumak için kullanılan baskı aracı; güvenlik güçleri!
Domuz niye kötü?
Domuz alegorisine geri dönersek beni şaşırtmıyor değil, Müslüman bir toplumda yaşayan biri olarak domuz, eti bile yenmeyen, haram olan, sevilmeyen bir hayvan. Müslümanlar için bu kadar tiksindirici ve sevilmeyen bir hayvanın Hristiyan bir yazar tarafından da en kötü karakter olarak kitapta tasvir edilmesi beni düşündürdü açıkçası. Filmde de öyle. Gerçi iyi domuz da var, domuzcuklar da ama en baştaki en büyük domuz? Kötülerle iş birliği yapan diğerlerini kandıran, sadece kendini düşünen, tam bir domuz!
Çiftlik batar ve hayvanlar yönetir
Karakterleri tanıttık ama öyküyü bilmeyenler için kısaca özetleyeyim; Kötü bir çiftlik sahibinin batmak üzere olan çiftliğinde hayvanlar yönetimi ele geçirir. Herkesin eşit olduğu, birlikte çalışılacağı, adil kurallar içeren bir tür anayasa hazırlarlar. Ve hep birlikte çalışarak ekip biçer, ürünlerini satar, para da kazanırlar, karınlarını da doyururlar. Ama o çiftliğe göz dikmiş kötüler vardır ve bu düzeni bozmak için harekete geçerler. İşte tam da bu sırada iyi domuz kovulur ve kötü domuz başa geçer, bütün kuralları değiştirir, çiftliği kötü yönetir ve işler tersine döner. Hayvanların yerine istediğiniz ve tanıdığınız siyasetçileri koyup hikayeyi Stalin döneminden günümüze ve çeşitli ülkelere yerleştirebilir, gülümseyebilir, düşüncelere dalabilirsiniz.
Çünkü hikaye belli bir dönemden esinlenmiş olsa da günümüz için de geçerli doğruları ortaya koyuyor: gücü ele geçirenlerin nasıl değişip devrimci ideallerin bozulabileceği, dil ve sloganların, propagandanın saf seçmeni nasıl da kandırabileceği, seçmenin sorgulama gücünü kaybettiğinde ne kadar kötü sonuçlara yol açabileceği ve kaybedilenlerin geri alınmasının nelere mal olabildiği…
Bu filmde Hayvan Çiftliği var ama hayvanların değil insanların iktidarla olan ilişkilerinin hikayesi anlatılıyor ve aaa, çizgi film, hayvanlar da var, eğlensin diye çocuklarınızı götürmek yerine kendiniz gidip düşünmek daha gerçekçi geliyor.
Sinematografik diline baktığınız zaman yönetmen ve yapımcı Andy Sarkis animasyon olarak ne yapabiliyorsa yapmış. Filmi sıkılmadan izliyor, ama bir çizgi film olduğunu bile çok düşünmeden anlattığına takılıp kalıyorsunuz.
Yönetmen : Andy Serkis
Senaryo : Nicholas Stoller
Kurgu : Kevin Pavlovic
Seslendirenler : Seth Rogen, Woody Harrelson, Glenn Close, Kieran Culkin, Kathleen Turner, Andy Serkis
ABD / Animasyon-Aile-Komedi / 95 Dk.
