Son Kıyı / La dernière rive
Son Kıyı, Ocak 2017 yılında 22 yaşında ki Gambiya’lı Pateh Sabally isimli gencin Venedik’teki sonuna götüren umutlarına ve o trajik görüntülerin ardındaki hikâyesine, 4.000 km ötedeki ailesinin sesleri ve yüzleri üzerinden ışık tutuyor.
1983 Liège doğumlu Jean-François Ravagnan’ın Altın Lale yarışmasında yer alan belgeseli “La dernière rive / Son Kıyı”, Ocak 2017’de Venedik’te bir turist tarafından cep telefonuyla çekilen, kısa zamanda sosyal medyada viral olmuş bir video ile başlıyor. Görüntülerde, yaklaşık yüz turistin gözü önünde, Büyük Kanal’da boğulmakta olan genç bir Gambiyalı var. Kıyıdakiler batıp çıkan kara deriliyle alay ederken, ırkçı hakaretler yardım çağrılarını bastırıyor. En şok edici olanı ise, izleyenlerin anlamsız pasifliği, nasılsa atılmış olan iki can simidine ulaşamayan yarı donmuş beden batmaya devam ederken kimsenin kıpırdamayışı.
Yıllar sonra Jean-François Ravagnan, 22 yaşında ölen Pateh Sabally adlı bu genci Venedik’teki sonuna götüren umutlarına ve o trajik görüntülerin ardındaki hikâyesine, 4.000 km ötedeki ailesinin sesleri ve yüzleri üzerinden ışık tutuyor.
2025 Sırbistan Etnolojik Film Festivali Büyük Ödülünü ve 2025 Roma Uluslararası Belgesel Festivali Mansiyonu almış olan “Son Kıyı” çocuğu tanıyanların kesişen anlatımları aracılığıyla genç adamın hikayesini hem evrensel bir sürgün öyküsü, hem de yalnızlık ve vatan özlemiyle yıkılmış bir adamın eşsiz hikâyesi olarak anlatıyor.
“Son Kıyı”nın asıl gücü hiçbir çekilmiş röportaja yer vermemesi, anlatanların görüntülerinin veya anlatıyla bağlantılı mekânlarda yapılmış çekimlerin üzerine, herhangi bir yorum yapılmaksızın, sadece yakınlarının anlatılarının dış ses olarak eklenmesi. Kederden yıkılan annesi, babası ve abisi kayıplarının acısından,kendilerine çok yakın bir ruhun ayrılışından, Pateh’in ailenin geçimi için aldığı risklere izin vermiş olmanın suçluluğundan bahsediyorlar. Bu biçem, öykünün samimiyetini artırarak Pateh’i anonimlikten kurtarıyor ve yolculuğunun karmaşıklığını ve benzersizliğini ortaya koyuyor. Genç adamın göç yolculuklarının tehlikelerinden, Libya’da geçirdiği bekleme süresinden, Akdeniz geçişinden, İtalya’daki kamplardan ve belge edinmek için çabalardan sağ kurtulmasına rağmen, çilesinin henüz bitmediğinden söz ediliyor. Sürgünün ölümcül melankolisiyle damgalanmış ve Pateh’i delilikle iç içe bırakan yolculuk, göçmen işçileri nasıl karşıladığımız ve onlara psikolojik olarak nasıl baktığımız konusunda evrensel bir boyut kazanıyor.. Görüntülerin yumuşaklığı, temponun dinginliği ve anlatının şiirselliği açılış sahnesiyle sert bir tezat oluşturuyor ve anlatının etkisini daha da derinleştiriyor.
Yönetmen / Senaryo : Jean-François Ravagnan
Görüntü Yönetmeni : Thomas Schira
Kurgu : Marc Recchia
Belçika, Fransa, Katar / Belgesel / 71 Dk.
