Ebenezer : Bir Noel Şarkısı
YETİŞKİNLER İÇİN BİR NOEL FİLMİ…
Daha önceden de bize sunulmuş bu klasikleşmiş hikayeyi özgün bir şekilde sunan bu film hem heyecan ve seyir keyfi veren, hem şaşırtan hem de (unutmamak gerekir ki) korkutucu bir çehreye sahip. Dolayısıyla uyarılım : ebeveynler asla çocuklarını götürmemeli… Ama çocuklarını bir akrabaya emanet edip baş başa sinema salonlarının yolunu tutarlarsa güzel bir sinema gecesi yaşayacaklardır!
En baştan belirtmekte yarar var : Hollywood ‘block buster’larıyla karşılaştırınca göreceli olarak mütevazi bir bütçeyle (yine 50 milyon dolar civarında!) ‘Ebenezer’ klasik anlamda bir Noel filmi değil! Charles Dickens’ın eserinden uyarlanan bu film, kendisine belli bir ‘esneklik’ alanı tanıyarak Noel filmlerinin işlediği aile içi birlik olma, ailevi bağların sorgulanması, ortak geçmişin özeleştirisi ve hayattaki gidişatımızın ve geleceğimizin irdelenmesi gibi temalara eğiliyor. Ancak hem izlediğimiz sinematografik yol hem de esinlendiği eserle arasına koyduğu gerçekçilik ayrımı filmi belli kalıpların dışına itiyor. Karşımızda olan saf niyetlerle dolu, uslu, beklenen mutlu sonu ve ders çıkarılabilecek konuları en baştan açık eden ‘Manichean’ dilli bir film değil!
Filmdeki ‘kötüler’ ve ‘iyiler’ belki keskin çizgilerle ayrılmış gibi duruyor ama hikayenin anlatımı ve olay örgüsü birçok defa ‘gri’ noktalara sürükleniyor, en baştan karşı olduğumuz birçok duruma bir ‘acaba mı?’ şüphesi ekleniyor ve ayrıca başta Johny Depp’in canlandırdığı Scroogs olmak üzere bütün karakterlerin ‘nüanslı’ performansları hikayeyi çok daha güncel ve gerçekçi bir çerçeveye oturtuyor.
Konudan kısaca bahsedecek olursak : 1830’lı yılların Londra’sında halkta ciddi bir fakirlik ve yokluk başlamıştır. Şehirdeki yazıhanelerinde ortak olarak çalışan Scroogs ve Marley yaşanan bu kötü dönemi umursamadan sadece işlerini yürütmeyi ve para kazanmayı düşünen iki ortaktır. Aksi, cimri, vicdansız, sinsi kısaca mizantrop olan bu iki yaşlı adam etraflarındaki herkese küçümseme hatta tiksinti ile bakmaktadır. Bu zalim bakıştan yanlarında çalışan genç katip de nasibini almaktadır. Marley’in ani ölümüyle yalnız kalan Scroogs bu tavrını değiştirmez. Ta ki Noel akşamı onu ziyaret edecek üç ruha kadar…
DEPP’İN DÖNEMİ VE DURUMU…
Duyduğumuza göre ‘Ebenezer’ yurt dışında sinema eleştirmenleri tarafından oldukça soğuk, seyirciler tarafından ise büyük bir ilgiyle ve memnuniyetle karşılandı. Eleştirmenlerin mesafeli bakışı ile ne kadar alakalı bilmiyoruz ama bizce başrolü canlandırmak için Johny Depp’in seçimi kesinlikle bir tesadüf değil!
‘Ebenezer’, bilindiği üzere aktörün medyatik açıdan inanılmaz dikkat çeken eşi Amber Heard’le olan boşanma davasından sonra sinemaya dönüşünü belgeliyor. Dava sonunda aklanmış olsa da Depp o dönem destek kadar düşman da kazanmış ve bir bakıma bir ‘cancel culture’ kurbanı olmuştu. Depp adeta ‘bukalemun’ yanını kullanıp Scroogs karakterine bürünüp sanki kendi hatalarıyla ve yaşadığı haksızlıklarla hesaplaşmanın bir yolunu buluyor. Aynı şekilde filmin nispeten düşük bir bütçeyle çekilmesi ve Halloween bayramıyla Noel arasında gösterime çıkması da bir rastlantı değil. Bu artık aktörün bu geri dönüşü, büyük bir ‘tantanaya’ dönüşmeden biraz gizliden, derinden ama yine de takdir edilecek bir şekilde yapmayı tercih ettiğine işaret ediyor.
Şu noktanın da altını çizmek lazım : Johny Depp, ‘jeune premier’ veya yakışıklı halinden sıyrılmak için (örneğin kendi jenerasyonundan olan Tom Cruise veya Brad Pit’in aksine) ilk defa nerdeyse tanınmaz bir hale gelerek oyunculuk yeteneğini kanıtlamaya çalışan bir isim değil! Artık 60 yaşını geçmiş olan Depp, yönetmen Tim Burton’la işbirliğinden beri sık sık ağır bir makyaj altında oynamayı ve gerçek üstü karakterleri canlandırmayı kabul ediyor. Hatta belki de tercih ediyor.
TİM BURTON ESİNTİLERİ…
Yönetmen Ti West açık bir şekilde evrenini kurarken Tim Burton’dan esinleniyor. Filmde aynı gotik doku, karamsar ve kasvetli atmosfer mevcut… West, başkarakteri Depp’i hiç de yabancısı olmadığı bir tarih aralığına salarak, Burton dünyasını hatırlatan kadrajlar ve dekorlar sunuyor. Bu arada filmdeki sanat yönetiminin nerdeyse kusursuz olduğunu ve yönetmenin her ‘başının sıkıştığı’ yerde özel efektlere sarılmadığını da ekleyelim.
Son olarak şunu da söyletelim : ‘Ebenezer’ sonuçta bir Noel filmi. Dolayısıyla Hristiyanlık ile doğal olarak bağlantıları var. Ama burada bir din propagandası veya süslemesi yok. Hikayenin ‘belkemiği’ bir insanın dine dönüp doğru yolu bulmasını değil sadece geçmiş hataları ve pişmanlıklarıyla hesaplaşıp daha iyi bir insana dönüşmesini anlatıyor. Filmdeki mizantrop başkarakter ve değişimi açısından filmi ‘As Good as it Gets’(1997) ile karşılaştırabiliriz
Sonuç olarak daha önceden de bize sunulmuş bu klasikleşmiş hikayeyi özgün bir şekilde sunan bu film hem heyecan ve seyir keyfi veren, hem şaşırtan hem de (unutmamak gerekir ki) korkutucu bir çehreye sahip. Dolayısıyla uyarılım: ebeveynler asla çocuklarını götürmemeli… Ama çocuklarını bir akrabaya emanet edip baş başa sinema salonlarının yolunu tutarlarsa güzel bir sinema gecesi yaşayacaklardır!
Yönetmen : Ti West
Senaryo : Nathaniel Halpern
Görüntü Yönetmeni : Checco Varese
Kurgu : David Kashevaroff, Ti West
Müzik : Tyler Bates
Oyuncular : Johnny Deep, Rubert Grint, Daisy Ridley, Sam Claflin, Ian McKellen, Andrea Riseborough, Tramell Tillman, Arthur Conti, Ellie Bamber, Robert Strange, Matt Brewer
ABD / Suç-Aksiyon-Gerilim / 115 Dk.
